Risk Analizi Hizmeti

Risk Analizi Hizmeti

Her çalışmanın amacı belli bir kazanç sağlamak veya başarılı olmaktır. Ancak çok az bile olsa kaybetme durumu her işte mevcuttur. Kayıplara neden olan tüm etkenler risk olarak adlandırılır ve sonucu belli olmayan her işin bir riski vardır. Risk, size bağımlı veya sizden bağımsız etkenlerin etkisiyle ortaya çıkabilecek, istatistik olarak kalıplandırılabilecek olayların tümünü oluşturur. Kontrol edilebilmeleri bile değişkenlik gösteren bu kötü sonuçlar doğurabilecek risklerin önüne geçilmesi için bir uzman dâhilinde işyerlerinin incelenmesi şarttır. Özellikle Türkiye yüksek iş kazası istatistikleri ile dünyanın birçok ülkesinden geride kalmaktadır. İnsan hayatının her türlü durumda korunması ve gerekli ortamların sağlanması, ülkenin gelişmişliğini gösteren en büyük etken olduğu için bu yüz kızartıcı durumun önüne geçilmesi için yasalarla zorunlu hale getirilmesi gerekmiştir. İnsan hayatına değer vermeyen, oluşabilecek kazaların önlemini alamayan işletmeler de zaten itibar sarsıcı bu durumdan olumsuz olarak etkileneceklerdir. Artık iş güvenliği yasalarıyla, bir apartman dahi olsa, apartman için çalışanı mevcut ise risk analizi yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Risk analizi, yapılan işler sonucunda her türlü işyeri yetkilisi ve çalışanı için zarara neden olabilecek risklerin belirlenmesi ve olasılıklar dâhilinde yorumlanması işlemidir. Riskler belirlenir, risklere sebebiyet verecek kaynaklar sınıflandırılır ve doğabilecek sorunlar olasılık dağılımı ile işyeri yetkililerine aktarılır. Olasılık dağılımlarını yorumlamak için de mutlaka bir iş güvenliği uzmanının görüşünün alınması gerekecektir. Yönetmeliğin gerçekleştirilmesinde ve yasalar doğrultusunda sunulacak en iyi hizmeti bünyemizde bulunan iş güvenliği uzmanlarımız, iş yeri hekimimiz ve sağlık personelimizle sizlere aktarmaktayız.

Sık Sorulan Sorular

Risk Analizi Nasıl Yapılır?

Risk analizinde oluşturulan risk değerlendirme ekibinin konuyu özümsemesi ve faaliyetlerin farkında olması tehlikelerin ve risklerin tespitinde kolaylıklar sağlayacaktır.

Risk analizi çalışmalarında bir diğer önemli hususta, firmanın ana ve alt faaliyetlerinin eksiksiz olarak belirlenmesidir. Sahadaki risklerin değerlendirilmesi sırasında tespit edilen faaliyetler veya operasyonlar kuşkusuz analiz edilecektir. Ancak nadiren yapılan (Örneğin 3 ayda 1 defa firmanın tüm havalandırma sistemi sökülerek temizleniyorsa ve daha sonra tekrar montajı yapılıyorsa) operasyonlarında değerlendirme kapsamına alınması ve periyodu geldiğinde gözlemlenerek risklerinin analiz edilmesi gerekir. Bunun için Risk analizi yapılacak faaliyet ve operasyonlar belirlenirken makine parkı veya kapasite raporu mutlaka kontrol edilmelidir. Risk değerlendirme planı bu dokümanlardan yararlanılarak oluşturulmalıdır. Böylece Risk analizi yapılmamış makine, operasyon veya faaliyet kalmadığı buradan birebir kontrol edilerek görülecektir.

Daha sonraki adımda ise öncelikle İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı ’nı kapsayan bir çeklist ve İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı ’na hakim bir ekip üyesi (İş Güvenliği Uzmanı) olmalıdır. Bu çeklistteki verilerden yararlanarak saha gözlemi ile risk analizine başlanmalıdır. Aksi halde defteri, kalemi ve fotoğraf makinesini alarak rastgele saha turu ile risk analizi yapılmaya çalışılırsa, fark edilmeyen, değerlendirilmeyen veya değerlendirmeye alınmayan / unutulan tehlike ve riskler olabilir. Saha gözlemi ancak tüm mevzuatı yoklayabilecek bir çeklist ile desteklenirse firmanın tüm operasyonları kapsamlı bir check-up ‘tan geçirilmiş olur.

Tüm bu konulara dikkat ederek risk değerlendirme ekibi ile birlikte risklerin analizini yaptıktan sonra tehlikeler ile meydana gelme olasılıkları birlikte analiz edilip bir RİSK ETKİ PUANI hesabı yapılır. Daha sonra risk etki puanı büyükten küçüğe doğru sıralanarak, her bir risk için alınması gereken tedbirler sıralanır. Bu tedbirler uygun bir iş planına tahmini bütçeleri ve termin tarihleri ile birlikte listelenerek yönetime sunulabilir.

Risk Analizi Yöntemleri Nelerdir?

Risk analizinin çeşitli metotları vardır. Bunlardan başlıcaları şunlardır;

  • İlk Tehlike Analizi (PHA),
  • 5*5 Matrisi
  • Kontrol Listeleri Metodu (CHECKLIST)
  • Yetersizlik-Eksiklik Modları ve Etkileri Analizi Metodu (FMEA)
  • Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi Metodu (HAZOP)
  • Hata Ağacı (FTA) / Olay Ağacı (ETA)
  • Sonuç Analizi
  • Veri Tabanı
  • Kinney Metodu

Bu metotların içerisinde en çok kullanılanı 5*5 matrisidir.

Ayrıca risk değerlendirmesi metotlarından farklı olarak belirli bir konu üzerine veya işletmenin bir bölümüne odaklanarak ayrıca risk değerlendirmesi de yapılmaktadır;

  • Yangın ve Patlamalar konusunda şirketin yangın yükü hesapları, yangın yükünün harita üzerinde gösterilmesi ve tüm patlama riskine karşı “Patlamadan Korunma Dokümanı” hazırlanması ve risk değerlendirilmesi yapılması çok önemlidir. Bu kapsamda, yanıcı ve patlayıcı ortamların bulunma olasılığının olduğu tüm iş yerlerinde, iş yerine özel olarak hazırlanmış bir patlamadan korunma dokümanı oluşturulmalı ve bu dokümanda belirtilen hususlar titizlikle firma tarafından ele alınmalıdır. Ümit OSGB Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlanması hususunda firma yetkililerinden gerekli tüm bilgi ve dokümanı aldıktan, saha keşiflerini yaptıktan sonra yine firma yetkilileri ile etkileşimli olarak Patlamadan Korunma Dokümanını hazırlamakta ve dokümanda belirtilen tedbir önerilerinin tamamlanması için takip ve gerekli eğitimleri yapabilmektedir.
  • Kimyasal maddeler ile yoğun çalışılan iş yerlerinde kimyasal maddelerin depolaması, depolama matrislerinin yapılması, kimyasal madde depolarının tasarımı, işaretlenmesi ve yönetimi, taşınması, taşıma araçlarının gereklilikleri, görev yetki sorumluların belirlenmesi, sağlık güvenlik işaretlerinin tespiti ve temini, üretimde güvenli kullanılması, özel kişisel koruyucu donanımların temin edilmesi, Dökülme maruziyet durumunda müdahale ve ilk yardım metotları, olası yangın durumunda doğru söndürücü ve söndürme metodunun belirlenmesi, tatbikatlarının yapılması konularında ayrıntılı risk değerlendirme raporu hazırlanması ve gerekliliklerin temin edilerek organizasyonun yapılması,
  • Bilindiği gibi işi baştan doğru yapmak daha sonra düzeltmekten daha ucuz ve daha kolaydır. Bu kapsamda yapılması planlanan yatırımlar ile ilgili olarak iş sağlığı ve güvenliğinin tasarım aşamasında ele alınması işletme maliyetlerini oldukça aşağıya çekecektir. İş yerinin montaj ve inşaat aşamasından önce tasarlanması aşamasında, Yangın ve patlamaların önlenmesi için doğru ekipman seçimi, iş yerinin iş sağlığı ve güvenliği bakış açısıyla lay-out ‘unun üretime iş güvenliğine maksimum katkı sağlayacak şekilde yapılması, inşaat aşamasında hem inşaatın güvenli yapılabilmesi hemde inşaat bitiminde makine ekipmanın güvenli taşınması için uygun tekniklerin yapılması için anlaşılır bir dille hazırlanmış Sağlık Güvenlik Dokümanı, İş yerinin ergonomik ve çalışan sağlığını koruyucu bir şekilde tasarlanabilmesi için, iş adımlarının tek tek ele alınarak ergonomik olmayan prosesler için tedbir ve çözümlerinin sunulması, tecrit edilmesi gereken alanları belirlenerek tehlikeli maddelere maruziyetin azaltılması amacıyla ergonomik risk değerlendirmesi raporu yapılması,
  • Özellikle sevkiyat ve yükleme indirme işlerinin yoğun olduğu iş yeri için olmazsa olmaz araç trafiği ve işaretlemelere yönelik, çalışma alanına giren araçların güvenlik tertibatlarının seçimi ve oluşturulması, yaya personelin yönetimi ve reflektif elbiseleri de içeren bir risk değerlendirme raporu hazırlanması,
  • En fazla iş kazasının olduğu işler; rutin olmayan işler ve sürekli olmayan işlerdir. Bunun sebeplerini tecrübesiz çalışanların çalışması, ekipmanların güvenlik tertibatının yetersiz olması, işe göre talimatların olmaması vb. olarak sıralayabilir ve bu maddeleri çoğaltabiliriz. Biz Ümit OSGB olarak müşterilerimize etkin bir taşeron yönetimi oluşturmayı ve bahsi geçen rutin olmayan işler ve sürekli olmayan işlere yönelik özel iş izinleri sistemlerini ve risk değerlendirme raporları ile taşeron firmaların diğer ihtiyaçları olan sağlık muayene ve tetkikleri, risk değerlendirme dokümanları doğru Kişisel koruyucu donanım seçilmesi, güvenli ekipman kullanılması ve çevre emniyeti alınması konuları dahil tüm ihtiyaçlarını karşılamaktayız.

Risk Analizi Formu

Aşağıdaki resimlerde fotoğraflarda tehlike kaynakları ve bu tehlikelere istinaden ortaya çıkabilecek risklerin tahmin edilerek bulunması amaçlanmıştır. Tehlikeli olabilecek bazı hususlar her bir resim için o resmin altında belirtilmiştir.

 

1. Silindir Kontrolü

Tamirci A, forklift silindirini kontrol ederken, tamirci B forkliftin kumanda kolunu kullanarak, çatalları aşağı yukarı hareket ettirmek için bekliyor.
Silindir Kontrolü

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Malzemeler uygun bir yere konmamış.

2. Tamirci B’nin kumanda kolunu kullanırken yapacağı hatalı bir hareket, tamirci A’nın çatal ile kabin arasına sıkışmasına neden olabilir.

2. Araç Kontrolü

Bir tamirci yola park etmiş bir forkliftin altına yatarak onu kontrol etmektedir. Bu arada bir işçi diğerine seslenerek yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Tamirci forkliftin etrafında korkuluk ve herhangi bir uyarı işareti olmaksızın yol ortasında forklifti kontrol etmektedir.

2. Çatallar havada askıda bırakılmıştır.

3. Forkliftin hareketini önleyecek takoz kullanılmamıştır.

3. İş makinesinde dış kontrol

Rutin operatör değişimi sırasında diğer operatörün iş makinesinin dış cephesini kontrol etmesi.
İş Makinasında Dış Kontrol

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Motor çalışır vaziyette bırakılmış.

2. Kepçe havada askıda bırakılmış.

3. Her iki operatör de aynı anda hareket etmektedir.

4. Kabinin olduğu bölüm biraz sağa doğru yatmış.

4. Eğimli bir yere park etmiş iş makinesinin kontrolü

Bir tamirci eğimli bir yerde park etmiş hidrolik ekskavatörü altına girerek kontrol etmektedir.
Eğimli bir yere park etmiş iş makinesinin kontrolü

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Kepçe havada askıda bırakılmış.

2. Tamirci kişisel koruyucu-baret kullanmıyor.

3. İş makinesi güvenli bir şekilde park edilmemiş.

5. Paletlerin kontrolü

Bir operatör kaldıraç vasıtasıyla iş makinesini kaldırarak, hidrolik ekskavatörün taşıyıcı aksamını kontrol ediyor.
Paletlerin kontrolü

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Aracın devrilme riskine karşı destek kolonları kullanılmamış.

2. Bu uygulamada kepçe doğru açıda konumlandırılmamış.

6. Taşıma

Hidrolik ekskavatörden sökülen bir parçanın-boom vinç vasıtasıyla taşınması
Taşıma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Makine parçası (boom) kararsız bir şekilde tutturulmuş. Vinç kaldırmaya başladığında sağa sola savrulma ihtimali yüksek.

2. İşçi sağ elini taşıyıcı iplere kaptırabilir.

7. Silindirin değiştirilmesi
Bir tamirci bağlantı pimini çekiç kullanarak yerine takıyor.
Silindirin değiştirilmesi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Tamirci yüksek bir konumda dengesiz bir şekilde çalışıyor. İşçi dengesini kaybedip düşebilir.

2. Silindir kararsız bir şekilde askıda tutulmaktadır. Taşıyıcı sapanlar-çelik halatlar ileri geri hareket edebilirler

8. Borunun değiştirilmesi

Bir işçi hidrolik yağ borusunun cıvatasını, bir boruyu anahtara ek yaparak sıkmaya çalışıyor.
Borunun değiştirilmesi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Ek yapılan borunun çapı kullanılan anahtarın sap çapından büyüktür. Sıkma işlemi sırasında işçinin uyguladığı kuvvete bağlı olarak uzatma borusu aniden çıkabilir ve işçinin savrulmasına neden olabilir.

9. Pimin değiştirilmesi

Kepçe bağlantı pimini çıkarmak amacıyla, işçilerden birisi balyoz kullanırken diğeri pimin üzerinde bir demir çubuk tutmaktadır.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

  1. Uygun bir demir çubuk kullanılmadığından, demir çubuğun, eğilip bükülmesi ya da çubuğu tutan işçinin eline çarpması olasılık dâhilinde.

10. Cıvata sıkma

Bir işçi silindir piminin cıvatasını sıkmaktadır.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

  1. İşçinin dengesiz bir çalışma pozisyonu seçerek çalışması.
  2. İşçi uygun bir iskele ya da merdiven kullanmıyor. Anahtarın sıkma işlemi sırasında kayması işçinin dengesini kaybedip düşmesine neden olabilir.

11. Motor yağı değişimi

Bir operatör motor yağını değiştirmiş ve ekskavatörden inmek üzere.
Motor yağı değişimi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

  1. Operatör yanlış adım atarak rahatlıkla düşebilir.
  2. Operatörün kabin kapısını trabzan gibi algılayarak sıkıca tutması düşmesine neden olabilir.

12. Makine parçalarına kaynak yapılması

İki işçinin kaynak yapması.
Makine parçalarına kaynak yapılması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

  1. Asetilen tüpleri yerde yatar vaziyette durmaktadır.
  2. İşçi şalumayı bükülmüş boru parçasını tutan diğer işçiye doğru tutmaktadır
  1. Yerinde asetilen kesme işlemi

Bir işçi tamir amacıyla çelik bir levhaya asetilen kesme işlemi uyguluyor.
Yerinde asetilen kesme işlemi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Hortum oldukça gerilmiş. Bu durum tüplerin devrilmesine neden olabilir.

2. Tamirci şalumayı tek elle tutmaktadır. Bu durum işçinin aniden kıvılcımları etrafa sıçratmasına neden olabilir.

14. Sütunlu matkap tezgâhında çalışma

Matkap tezgâhında çalışan bir işçi.
Sütunlu matkap tezgâhında çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İşçi koruyucu gözlük kullanmamaktadır. Göze çapak kaçma ihtimali her zaman var.

2. İşlenen parça sabitlenmemiş. İşçinin sol eli işlem sırasında savrulabilir.

3. İşçi bu işi yaparken eldiven kullanıyor. Eldivenli ellerin matkaba yakalanma ihtimali oldukça yüksek.

15. Zımpara tezgahında çalışma

Bir işçi küçük parçaları bir pense vasıtasıyla zımparalamaktadır.
Zımpara tezgahında çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İşlem destek noktası-iş dayama parçası zımpara taşından biraz uzakta. İşlem sırasında parçanın fırlama ihtimali oldukça yükek.

2. Pense vasıtasıyla yapılan işlem tam olarak güvenli değil. İşlem sırasında parçanın fırlama ihtimali yüksek.

16. Taşlama

Avuç taşlama ekipmanı kullanan bir işçi çapak temizliği yapmaktadır.
Taşlama

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Çalışma şekli tam olarak güvenli değil. İşlenen parçanın ve desteğin fırlama ihtimali yüksek.

2. İşlem sırasında avuç taşlamanın savrulması sonucu işçinin ayağına zar verebilir.

17. Forkliftle taşıma

Bir işçi forklift operatörünü yönlendirerek bir iş makinesinin paletlerinin taşınmasına yardımcı olmaktadır.
Forkliftle taşıma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Palet uygun bir şekilde forkliftin bıçaklarına tutturulmadığı için taşınma sırasında kayıp düşme ve çevresindekilere zarar verme ihtimali oldukça yüksek.

2. İşaret vererek yönlendiren işçi tehlikeli bir konumda durmaktadır. Operatörün manevrasına bağlı olarak yaralanma ihtimali oldukça yüksek.

18. Ağır parçaların taşınması

Bir işçi 60 kg ağırlığındaki bir makine parçasını yatık bir şekilde ahşap bir kutunun içerisine koymaya çalışıyor.
Ağır parçaların taşınması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Makine parçası ağır olduğu için işçinin elinin ahşap kutunun kenarı ile parçanın altında kalma ihtimali oldukça yüksek.

2. Uygun olmayan elle taşıma pozisyonu. Bel incinmesi olasılığı oldukça yüksek.

19. Oksijen tüplerinin taşınması

A ve B işçileri oksijen tüplerini, tüplerin güvenli bir şekilde muhafaza edildiği bölmeden alarak boş olanlarla değiştirmekteler. İşçi A, 50 kg boş tüpü yerinden çıkartırken diğer işçi dolu tüpü ( santimetrekareye 150 kg basınçlı) ayağıyla bölmeye doğru yuvarlayarak götürmektedir.
Oksijen tüplerinin taşınması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Tüpleri taşımada uygun araçlar kullanılmamaktadır. Tüpler hasar görebilir. Güvensiz taşıma şekli. İşçiler taşıma şekli nedeniyle yaralanabilirler.

2. Yüksek basınçlı gaz bulunan tüplerin yerde yuvarlanarak taşınmasında her zaman sızıntı riski vardır.

20. İş makinelerinin ağır parçalarının yüklenmesi-boşaltılması

İki tamirci işçi 73 kg ağırlığındaki silindir parçasını kamyondan indirmeye çalışmaktalar. İşçilerden biri kamyondan elle tutarak aşağıda bekleyen işçiye doğru silindiri uzatmaktadır.
İş makinelerinin ağır parçalarının yüklenmesi-boşaltılması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İki işçi de farklı yüksekliklerde durmaktalar. Silindirin ağırlık merkezi dikkate alındığında, bu taşıma şekli neticesinde parçanın yere düşürülme riski oldukça yüksek.

2. Malzemenin ağırlığı düşünüldüğünde iki işçinin de uzun süre bu taşıma pozisyonunda çalışmaları sonucu malzemenin düşürülme riski oldukça yüksek.

21. Matkapla çalışma

Bir işçinin matkap kullanarak makine parçasına delik açmaya çalışması.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Kullanılan matkap ucu çapı dikkate alınmaz ise ucun kırılması sonucu parça fırlaması ve yaralanma ihtimali.

2. Çalışma şekli bu haliyle güven vermiyor. Dengesiz çalışma şekli. İşlenen parçanın sağa sola fırlama ihtimali her zaman var.

22. Silindirin konumunun değiştirilmesi

Bir işçi elleriyle ağır bir makina parçasını-silindiri destek sehpalarının üzerinden kaldırmaya çalışıyor. Fakat bu işlem sırasında, silindirin konumu nedeniyle (tuttuğu boru aşağıya doğru ve destek sehpaları hareket etmesini engelliyor) zorlanıyor ve silindiri çevirmeye çalışıyor.
Silindirin konumunun değiştirilmesi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Destek sehpaları biraz fazla açılmış. Silindirin yere düşürülme ihtimali oldukça yüksek.

2. İşçinin kuvvetle asılması sonucu tuttuğu boru hasar görebilir.

23. Vinç kullanarak parçanın taşınması

Bir işçi, iş makinesinden çıkardığı ağır parçayı, ceraskal vasıtasıyla tezgâhın üzerine yerleştirmeye çalışıyor.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İşçi askıda duran parçayı tezgâhın üzerine yerleştirmek isterken tezgâh parçanın ağırlığına bağlı olarak aniden işçinin üzerine doğru devrilebilir.

2. İşçinin sol eli aşağı indirilen parçanın altında kalabilir.

24. Forkliftle taşıma

Bir forklift operatörü acele bir şekilde malzeme taşıyor.
Forkliftle taşıma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Taşınan malzemeler operatörün görüş açısını engelliyor. Yerdeki arkadaşına çarpma ihtimali oldukça yüksek.

3. Forkiftin bıçakları geriye doğru yükseltilmemiş. Malzemeler forklift ilerlerken her an devrilebilir.

25. Grup halinde çalışma

Tamir ve bakım amacıyla bir grup işçi buldozerin üzerinde çalışıyor.
Grup halinde çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Araç çalışır vaziyette ve tehlikeli bir konumda bırakılmış. İşçiler her an düşme ve sıkışma riskine maruz kalabilirler.

26. Yeraltı boru döşeme çalışması

Yol kenarında boruları döşenmesi amacıyla yapılan kazı çalışması.
Yeraltı boru döşeme çalışması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Boruların bu şekilde kaldırılması ekskavatörün amaç dışı kullanıldığını göstermektedir. Borular halatlardan kurtulup yola saçılabilir.

2. Boruları taşıyan sapan uygun değil. Muhtemelen bu bağlayış boruların kayıp düşmelerine yol açacaktır.

3. Yol kenarında çalışma yapıldığını gösteren herhangi bir işaret ya da uyarı levhası yok. Bu şartlarda trafik kazası riski her zaman mevcut.

27. Kazı işi

İşçiler ve iş makinesi aynı anda bir hendek açmak için çalışıyorlar.
Kazı işi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Kepçenin bu şekilde operatör kabinin dışından kontrol edilmesi her an yanlış bir manevraya neden olabilir. Çukurdaki işçiye kepçe kovası her an çarpabilir.

28. Tekerlekli buldozerle çalışma

Operatör bir başka işçi arkada olduğu halde çalışmaktadır.
Tekerlekli buldozerle çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Tümsekten geçerken araç devilebilir.

2. Arkadaki işçi sarsıntı ile düşebilir.

29. Gece çalışma

Gece devam eden inşaat çalışması.
Gece çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İş makinelerinin yetersiz aydınlatma nedeniyle kaza ihtimali.

2. Yakın plandaki buldozeri operatör çalışır vaziyette terk ediyor. İş makinesi operatör olmaksızın hareket edebilir.

30. Flüoresan lamba değişimi

Bir işçi masanın üzerine koyduğu sandalyeye çıkarak flüoresan lambayı değiştirmeye çalışıyor.
Flüoresan lamba değişimi

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Sandalye güvenli bir çalışma ortamı sağlamıyor. İşçinin dengesini kaybedip düşme ihtimali oldukça yüksek.

31. Yedek parçaların kontrol amaçlı taşınması

Tamirci işçi bakım amacıyla yedek parçaları bir kamyonun kasasına doldurarak hareket ediyor.
Yedek parçaların kontrol amaçlı taşınması

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Parçalar kasaya gelişigüzel atılmış. Hareket halinde düşebilir ya da savrulabilir.

2. Hidrolik silindirler kamyonun kasasından dışarı sarkmış durumda. Hareket halinde bu araçlar bir işçi ya da işyerindeki ekipmana çarpabilir.

32. Bir forklifti asansör gibi kullanarak yüksekte çalışma

Depo işçisi raflardaki yedek parçaları bir forkliftin çatallarına geçirilmiş paletin üzerine basarak almaya çalışıyor.
Bir forklifti asansör gibi kullanarak yüksekte çalışma

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Paletin etrafında koruyucu bir kafes yok. İşçi her an aşağı düşebilir.

2. Palet sabit olmadığı için çatal bıçaklardan her an kurtulabilir.

33. Parça temizleme işleri

Bir tamirci tezgâhta parçaları temizliyor.
Parça temizleme işleri

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. Kaynak yaparken ortama yayılan kıvılcımlar parça temizlemekte kullanılan yağa sıçrayabilir.

2. İşçi koruyucu eldiven kullanmıyor.

34. Yakma işi

Bir işçi yakma fırınında çöpleri yakmaktadır.

Tehlikeli Olabilecek Hususlar

1. İşçinin yakıt amaçlı kullandığı gaz yağını ateşin üzerine dökmesi ile birlikte alevin içinde kalma ve yanma ihtimali oldukça yüksek.

2. Etrafa dökülmüş yağların alevlenme ihtimali oldukça yüksek.

Risk Analizi Yönetmeliği

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1  (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılacak risk değerlendirmesinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

  1. a) Bakanlık:Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
  2. b) Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerininönleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini,
  3. c) Kanun:20/6/2012tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,

ç) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

  1. d) Ramak kala olay:İşyerinde meydana gelen;çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
  2. e) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlısonuçmeydana gelme ihtimalini,
  3. f) Risk değerlendirmesi:İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılmasıamacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
  4. g) Tehlike:İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek,çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi

İşveren yümlülüğü

MADDE 5  (1) İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacıile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

(2) Risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmiş olması; işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasıyükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(3) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilere risk değerlendirmesi ile ilgili ihtiyaçduydukları her türlü bilgi ve belgeyi temin eder.

Risk değerlendirmesi ekibi

MADDE 6 – (1) Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur.

  1. a)İşveren veya işveren vekili.
  2. b)İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten işgüvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.
  3. c)İşyerindekiçalışan temsilcileri.

ç) İşyerindeki destek elemanları.

  1. d)İşyerindeki bütün birimleri temsil edecekşekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalış

(2) İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir.

(3) Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.

(4) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar, görevlerini yürütmeleri sebebiyle hak ve yetkilerini kısıtlayamaz.

(5) Risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişiler işveren tarafından sağlanan bilgi ve belgeleri korur ve gizli tutar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Risk Değerlendirmesi Aşamaları

Risk değerlendirmesi

MADDE 7  (1) Risk değerlendirmesi; tüm işyerleri için tasarım veya kuruluş aşamasından başlamak üzere tehlikeleri tanımlama, riskleri belirleme ve analiz etme, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon, yapılan çalışmaların güncellenmesi ve gerektiğinde yenileme aşamaları izlenerek gerçekleştirilir.

(2) Çalışanların risk değerlendirmesi çalışması yapılırken ihtiyaç duyulan her aşamada sürece katılarak görüşlerinin alınması sağlanır.

Tehlikelerin tanımlanması

MADDE 8  (1) Tehlikeler tanımlanırken çalışma ortamı, çalışanlar ve işyerine ilişkin ilgisine göre asgari olarak aşağıda belirtilen bilgiler toplanır.

  1. a)İşyeri bina ve eklentileri.
  2. b)İşyerinde yürütülen faaliyetler ile işve iş
  3. c)Üretim süreçve teknikleri.

ç) İş ekipmanları.

  1. d)Kullanılan maddeler.
  2. e)Artık ve atıklarla ilgili iş
  3. f)Organizasyon ve hiyerarşik yapı, görev, yetki ve sorumluluklar.
  4. g)Çalışanların tecrübe ve düşü

ğ) İşe başlamadan önce ilgili mevzuat gereği alınacak çalışma izin belgeleri.

  1. h)Çalışanların eğitim, yaş, cinsiyet ve benzeriözellikleri ile sağlık gözetimi kayıtları.

ı) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

  1. i)İşyerinin teftişsonuçları.
  2. j)Meslek hastalığıkayıtları.
  3. k)İşkazası kayıtları.
  4. l)İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veyaölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan olaylara ilişkin kayı
  5. m)Ramak kala olay kayıtları.
  6. n)Malzeme güvenlik bilgi formları.
  7. o)Ortam ve kişiselmaruziyet düzeyi ölçüm sonuçları.

ö) Varsa daha önce yapılmış risk değerlendirmesi çalışmaları.

  1. p)Acil durum planları.
  2. r)Sağlık ve güvenlik planıve patlamadan korunma dokümanı gibi belirli işyerlerinde hazırlanması gereken dokü

(2) Tehlikelere ilişkin bilgiler toplanırken aynı üretim, yöntem ve teknikleri ile üretim yapan benzer işyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve ortaya çıkan meslek hastalıkları da değerlendirilebilir.

(3) Toplanan bilgiler ışığında; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuatta yer alan hükümler de dikkate alınarak, çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarından oluşan veya bunların etkileşimi sonucu ortaya çıkabilecek tehlikeler belirlenir ve kayda alınır. Bu belirleme yapılırken aşağıdaki hususlar, bu hususlardan etkilenecekler ve ne şekilde etkilenebilecekleri göz önünde bulundurulur.

  1. a)İşletmenin yeri nedeniyle ortayaçıkabilecek tehlikeler.
  2. b) Seçilen alanda, işyeri bina ve eklentilerinin plana uygun yerleştirilmemesi veya planda olmayan ilavelerin yapılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.
  3. c)İşyeri bina ve eklentilerinin yapıve yapım tarzı ile seçilen yapı malzemelerinden kaynaklanabilecek tehlikeler.

ç) Bakım ve onarım işleri de dahil işyerinde yürütülecek her türlü faaliyet esnasında çalışma usulleri, vardiya düzeni, ekipçalışması, organizasyon, nezaret sistemi, hiyerarşik düzen, ziyaretçi veya işyeri çalışanı olmayan diğer kişiler gibi faktörlerden kaynaklanabilecek tehlikeler.

  1. d)İşin yürütümü,üretim teknikleri, kullanılan maddeler, makine ve ekipman, araç ve gereçler ile bunların çalışanların fiziksel özelliklerine uygun tasarlanmaması veya kullanılmamasından kaynaklanabilecek tehlikeler.
  2. e) Kuvvetli akım, aydınlatma, paratoner, topraklama gibi elektrik tesisatının bileşenleri ileısıtma, havalandırma, atmosferik veçevresel şartlardan korunma, drenaj, arıtma, yangın önleme ve mücadele ekipmanı ile benzeri yardımcı tesisat ve donanımlardan kaynaklanabilecek tehlikeler.
  3. f)İşyerinde yanma, parlama veya patlama ihtimali olan maddelerin işlenmesi, kullanılması, taşınması, depolanmasıya da imha edilmesinden kaynaklanabilecek tehlikeler.
  4. g)Çalışma ortamına ilişkinhijyen koşulları ile çalışanların kişisel hijyen alışkanlıklarından kaynaklanabilecek tehlikeler.

ğ) Çalışanın, işyeri içerisindeki ulaşım yollarının kullanımından kaynaklanabilecek tehlikeler.

  1. h)Çalışanların işsağlığı ve güvenliği ile ilgili yeterli eğitim almaması, bilgilendirilmemesi, çalışanlara uygun talimat verilmemesi veya çalışma izni prosedürü gereken durumlarda bu izin olmaksızın çalışılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

(4) Çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarının neden olduğu tehlikeler ile ilgili işyerinde daha önce kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma çalışması yapılmamış ise risk değerlendirmesi çalışmalarında kullanılmak üzere; bu tehlikelerin, nitelik ve niceliklerini ve çalışanların bunlara maruziyetseviyelerini belirlemek amacıyla gerekli bütün kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmalar yapılır.

Risklerin belirlenmesi ve analizi

MADDE 9 – (1) Tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirlenir. Bu belirleme yapılırken mevcut kontrol tedbirlerinin etkisi de göz önünde bulundurulur.

(2) Toplanan bilgi ve veriler ışığında belirlenen riskler; işletmenin faaliyetine ilişkin özellikleri, işyerindeki tehlike veya risklerin nitelikleri ve işyerinin kısıtları gibi faktörler ya da ulusal veya uluslararası standartlar esas alınarak seçilen yöntemlerden biri veya birkaçı bir arada kullanılarak analiz edilir.

(3) İşyerinde birbirinden farklı işlerin yürütüldüğü bölümlerin bulunması halinde birinci ve ikinci fıkralardaki hususlar her bir bölüm için tekrarlanır.

(4) Analizin ayrı ayrı bölümler için yapılması halinde bölümlerin etkileşimleri de dikkate alınarak bir bütün olarak ele alınıp sonuçlandırılır.

(5) Analiz edilen riskler, kontrol tedbirlerine karar verilmek üzere etkilerinin büyüklüğüne ve önemlerine göre en yüksek risk seviyesine sahip olandan başlanarak sıralanır ve yazılı hale getirilir.

Risk kontrol adımları

MADDE 10  (1) Risklerin kontrolünde şu adımlar uygulanır.

  1. a) Planlama: Analiz edilerek etkilerinin büyüklüğüne veönemine göre sıralıhale getirilen risklerin kontrolüamacıyla bir planlama yapılı
  2. b) Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: Riskin tamamen bertaraf edilmesi, bu mümkün değil ise riskin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için aşağıdaki adımlar uygulanı

1) Tehlike veya tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılması.

2) Tehlikelinin, tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi.

3) Riskler ile kaynağında mücadele edilmesi.

  1. c) Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması: Kararlaştırılan tedbirlerin işve işlem basamakları, işlemi yapacak kişi ya da işyeri bölümü, sorumlu kişi ya da işyeri bölümü, başlama ve bitiştarihi ile benzeri bilgileri içeren planlar hazırlanı Bu planlar işverence uygulamaya konulur.

ç) Uygulamaların izlenmesi: Hazırlanan planların uygulama adımları düzenli olarak izlenir, denetlenir ve aksayan yönler tespit edilerek gerekli düzeltici ve önleyici işlemler tamamlanır.

(2) Risk kontrol adımları uygulanırken toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi ve uygulanacak önlemlerin yeni risklere neden olmaması sağlanır.

(3) Belirlenen risk için kontrol tedbirlerinin hayata geçirilmesinden sonra yeniden risk seviyesi tespiti yapılır. Yeni seviye, kabul edilebilir risk seviyesinin üzerinde ise bu maddedeki adımlar tekrarlanır.

Dokümantasyon

MADDE 11 – (1) Risk değerlendirmesi asgarî aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde dokümante edilir.

  1. a)İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı.
  2. b) Gerçekleştiren kişilerin isim ve unvanlarıile bunlardan işgüvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olanların Bakanlıkça verilmiş belge bilgileri.
  3. c) Gerçekleştirildiği tarih ve geçerlilik tarihi.

ç) Risk değerlendirmesi işyerindeki farklı bölümler için ayrı ayrı yapılmışsa her birinin adı.

  1. d) Belirlenen tehlike kaynaklarıile tehlikeler.
  2. e) Tespit edilen riskler.
  3. f) Risk analizinde kullanılan yöntem veya yö
  4. g) Tespit edilen risklerinönem veöncelik sırasını da içeren analiz sonuçları.

ğ) Düzeltici ve önleyici kontrol tedbirleri, gerçekleştirilme tarihleri ve sonrasında tespit edilen risk seviyesi.

(2) Risk değerlendirmesi dokümanının sayfaları numaralandırılarak; gerçekleştiren kişiler tarafından her sayfasıparaflanıp, son sayfası imzalanır ve işyerinde saklanır.

(3) Risk değerlendirmesi dokümanı elektronik ve benzeri ortamlarda hazırlanıp arşivlenebilir.

Risk değerlendirmesinin yenilenmesi

MADDE 12 – (1) Yapılmış olan risk değerlendirmesi; tehlike sınıfına göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir.

(2) Aşağıda belirtilen durumlarda ortaya çıkabilecek yeni risklerin, işyerinin tamamını veya bir bölümünü etkiliyor olmasıgöz önünde bulundurularak risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenir.

  1. a)İşyerinin taşınmasıveya binalarda değişiklik yapılması.
  2. b)İşyerinde uygulanan teknoloji, kullanılan madde veekipmanlarda değişiklikler meydana gelmesi.
  3. c)Üretim yönteminde değişiklikler olması.

ç) İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi.

  1. d)Çalışma ortamına ait sınır değerlere ilişkin bir mevzuat değişikliği olması.
  2. e)Çalışma ortamıölçümü ve sağlık gözetim sonuçlarına göre gerekli görü
  3. f)İşyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortayaçıkması.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanması gereken işyerlerinde risk değerlendirmesi

MADDE 13 – (1) Kanunun 29 uncu maddesi gereğince büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanan işyerlerinde; bu belge ve raporlarda değerlendirilmiş riskler, bu Yönetmeliğe göre yapılacak risk değerlendirmesinde dikkate alınarak kullanılır.

Birden fazla işveren olması durumunda risk değerlendirmesi çalışmaları

MADDE 14  (1) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda, yürütülen işler için diğer işverenlerin yürüttüğü işler de göz önünde bulundurularak ayrı ayrı risk değerlendirmesi gerçekleştirilir. İşverenler, risk değerlendirmesi çalışmalarını, koordinasyon içinde yürütür, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini tespit edilen riskler konusunda bilgilendirir.

(2) Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, işyerlerinde ayrı ayrı gerçekleştirilen risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu yönetim tarafından yürütülür. Yönetim; bu koordinasyonun yürütümünde, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirleri almaları için ilgili işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir.

Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde risk değerlendirmesi

MADDE 15 – (1) Bir işyerinde bir veya daha fazla alt işveren bulunması halinde:

  1. a) Her alt işveren yürüttükleri işlerle ilgili olarak, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli risk değerlendirmesiçalışmalarınıyapar veya yaptırı
  2. b) Alt işverenlerin risk değerlendirmesiçalışmalarıkonusunda asıl işverenin sorumluluk alanları ile ilgili ihtiyaçduydukları bilgi ve belgeler asıl işverence sağlanı
  3. c) Asıl işveren, alt işverenlerce yürütülen risk değerlendirmesiçalışmalarınıdenetler ve bu konudaki çalışmaları koordine eder.

(2) Alt işverenler hazırladıkları risk değerlendirmesinin bir nüshasını asıl işverene verir. Asıl işveren; bu risk değerlendirmesi çalışmalarını kendi çalışmasıyla bütünleştirerek, risk kontrol tedbirlerinin uygulanıp uygulanmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

Çalışanların bilgilendirilmesi

MADDE 16  (1) İşyerinde çalışanlar, çalışan temsilcileri ve başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar ve bunların işverenleri; işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri ile düzeltici ve önleyici tedbirler hakkında bilgilendirilir.

Risk değerlendirmesi rehberleri

MADDE 17  (1) İşverenlere, risk değerlendirmesi ile ilgili yükümlülükleri bakımından yardımcı olmak veya yol göstermek amacıyla risk değerlendirmesi rehberleri hazırlanabilir. Rehberler işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin bulunduğu tehlike sınıfı göz önüne alınarak; sektör, meslek veya yapılan işlere özgü olabilir.

(2) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi-işveren ve memur sendikaları ile kamu yararına çalışan sivil toplum kuruluşları faaliyet gösterdikleri sektörde rehber çalışmalarında bulunabilir. Bakanlıkça, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu yönünden değerlendirilerek onaylanan taslaklar, Bakanlık tarafından sektör, meslek veya yapılan işlere özgü risk değerlendirmesi uygulama rehberleri olarak yayımlanır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 6 ncı madde uyarınca oluşturulacak risk değerlendirmesi ekibinde, mezkûr maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılanların bulundurulma zorunluluğu Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen sürelere uygun olarak aranır.

Yürürlük

MADDE 18  (1) Bu Yönetmelik 30/12/2012 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Risk Analizi Prosedürü

1. AMAÇ
A.Ş’de iş sağlığı ve iş güvenliği açısından tehlikelerin tanımlanması, bu tehlikeler karşısında oluşabilecek risklerin değerlendirilmesi işleminin belirlenmesi, ISG amaç ve hedeflerinin tehlikeler ve riskler temel alınarak planlanması ve bu amaç ve hedeflerin bir program dahilinde gerçekleştirilmesidir. 

2. KAPSAM ve SORUMLULUK
Bu prosedür A.Ş.’nin tüm faaliyetlerini kapsar. Bu prosedürün yürütülmesinden ve değerlendirme sonucu belirlenen tedbirlerin uygulanmasından, mevcut önlemlerin sürekli iyileştirilmesinden, İSİG Kurulu, Çevre/İSİG Mühendisi ve Tüm Bölüm Sorumluları sorumludur.
3. TANIMLAR
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG): İşyerindeki çalışanların ve diğer işçilerin (geçici işçiler ve yüklenici personeli dahil), ziyaretçilerin ve çalışma alanındaki diğer insanların sağlık ve güvenliğini etkileyen veya etkilemesi mümkün olan şartlar ve faktörler.
Olay : Yaralanmaya veya (ciddiyet seviyesinden bağımsız olarak) sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan veya sebep olabilecek potansiyele sahip olan, işle ilgili olaylar.
Tehlike : İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.
Şiddet : Olay gerçekleştiğinde oluşabilecek zararın derecesidir.
Olasılık : Tehlikenin öngörülen gerçekleşme sıklığıdır.
Risk: Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanma veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin bileşimi.
REP : Risk etki puanıdır. Olasılık ve şiddet değerlerinin çarpımıdır.
Amaç : Bir kuruluşun gerçekleştirmek amacıyla kendisi için tespit ettiği politikasından kaynaklanan ve mümkün olan her durumda sayılarla ifade edilen genel maksadıdır.
Hedef : Kuruluşun ulaşmak için belirlediği, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSİG) Performansı cinsinden İş Sağlığı ve Güvenliği (İSİG) amacıdır.
ISG Yönetim Programı: Amaç ve hedeflere ulaşmak için sorumluları ve zaman planını içeren planlardır.
4. PROSEDÜR
4.1 Faaliyetlerin Belirlenmesi
A.Ş bünyesinde yürütülen tüm faaliyetler ve hizmetlerle ilgili olarak alt işveren ve ziyaretçiler, rutin veya rutin olmayan faaliyetler, yapılan değişiklikler dahil olmak üzere risk değerlendirme süreci için aşağıdaki süreç takip edilir.
4.2 Tehlikelerin Belirlenmesi, Risklerin Değerlendirilmesi
a) A.Ş bünyesinde tehlikelerin belirlenmesi her bir bölüm veya makina bazında ve İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi ile Bölüm Sorumluları tarafından belirlenir ve Risk Değerlendirme Listesi’ne kaydedilir.
b) Tehlikeler tanımlanırken genel olarak aşağıdaki teknikler kullanılır;

– İş ortamındaki fiziksel şartların ve gerçekleştirilen faaliyetlerin gözlemlenmesi,

– Tehlikelerle ilgili görüşlerinin alınması için çalışanlarla görüşmeler yapılması,

– Tehlikelerle ve geçmiş iş kazaları ile ilgili kayıtların incelenmesi,

– Ekipmanlarla ilgili yapılan bakım onarım kayıtları,

c) İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi ve Bölüm Sorumluları, genel tehlike kategorilerini kullanarak riskleri belirler ve değerlendirir. Genel tehlike kategorileri aşağıdakileri içermekte olup bunlarla sınırlı değildir;

—İşyeri civarındaki işle ilgili faaliyetler, —Çevre işletmelerin faaliyetleri, —Biyolojik etkenler, 
—Makinaların hareketli kısımları, —Beceri yetmezliği, —Rutubet,
—Elektromanyetik alanlar, —Zehirli maddeler, —Basınç,
—Merdiven ve boşluklar, —Duruş ve oturuş, —Gürültü,
—Yavaş ve hafif işler, —Kaygan zemin, —Titreşim,
—Kişisel koruyucular, —İşyeri düzeni, —İş yükü,
—Kaldırma araçları, —Çalışanlar, —Toz,
—Elektrik donanımı, —Depolama, —Sıcak,
—Vardiyalı çalışma, —Aydınlatma, —Soğuk,
—Bakım faaliyetleri, —Radyasyon, —Yangın,
—Basınçlı kaplar, —Tekrarlı iş, —Stres,
—Yeni devreye alınacak makina, —Taşeron ve ziyaretçiler, —Taşıma, 

4.3 Katlanılabilir Risklerin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
a) İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi ve Bölüm Sorumluları tespit edilen tehlikelerin verebileceği zarar, hasar veya yaralanmanın şiddeti ve bu zarar, hasar veya yaralanmanın ortaya çıkma olasılığını belirler, önlemlerinin değerlendirilmesi için bu prosedürde belirtilen kriterleri kullanır. Herhangi bir yeni tehlike belirlendiğinde İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi tarafından katlanabilirlik derecesi buna göre tespit edilir. Bu değerlendirmelere İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi ve Bölüm Sorumlularının yanısıra İSİG Kurulu üyeleri de katılır.

b) Risk değerlendirmesi, A.Ş tarafından yürütülen işlerin yanısıra bakım-onarım gibi düzenli olmayan işleri ve taşeronların faaliyetleri ile A.Ş ziyaretçilerini de kapsar.

c) Tespit edilen bir tehlikelin yaratacağı riskin katlanılabilir olup olmadığına karar verebilmek için her bir tehlike için Risk Değerlendirme Listesi’nde belirtilen faktörler kullanılarak bir Risk Etki Puanı bulunur ve aşağıdaki çizelgeye göre riskin katlanılabilirliğine karar verilir.

OLASILIK
1 : ÇOK KÜÇÜK (Hemen hemen hiç)
2 : KÜÇÜK (Çok az (yılda bir kez), sadece anormal durumlarda)
3 : ORTA (Az (Yılda bir kaç kez))
4 : YÜKSEK (Sıklıkla (ayda bir))
5 : ÇOK YÜKSEK (Çok sıklıkla (haftada bir, her gün)) normal çalışma şartlarında,

ŞİDDET
1 : ÇOK HAFİF (İş saati kaybı yok, ilkyardım gerektiren)
2 : HAFİF (İş günü kaybı yok, kalıcı etkisi olmayan ayakta tedavi ilk yardım gerektiren)
3 : ORTA (Hafif yaralanma, yatarak tedavi gerekir)
4 : CİDDİ (Ciddi yaralanma, uzun süreli tedavi, meslek hastalığı)
5 : ÇOK CİDDİ (Ölüm, sürekli iş göremezlik)


REP Dereceleri         :

1

(ÖNEMSİZ)

2 (KATLANILABİLİR) 3 (KATLANILABİLİR) 4 (KATLANILABİLİR) 5 (KATLANILABİLİR)
6

(KATLANILABİLİR)

7 (KATLANILABİLİR) 8

(ORTA)

9

(ORTA)

10

(ORTA)

11

(ORTA)

12

(ORTA)

13

(ORTA)

14

(ÖNEMLİ)

15

(ÖNEMLİ)

16

(ÖNEMLİ)

17

(ÖNEMLİ)

18

(ÖNEMLİ)

20

(ÖNEMLİ)

21

(KATLANILAMAZ)

22

(KATLANILAMAZ)

25

(KATLANILAMAZ)

26

(KATLANILAMAZ)

27

(KATLANILAMAZ)



REP Derecesine Göre Yürütülecek Faaliyetler   :

RİSK DERECESİ FAALİYET
Katlanılamaz

Riskler

21–22–25–26–27

Belirlenen risk kabul edilebilir bir seviyeye düşürülünceye kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Gerçekleştirilen faaliyetlere rağmen riski düşürmek mümkün olmuyorsa, faaliyet engellenmelidir.
Önemli

Riskler

13–14–15–16–17–18–20

Belirlenen risk azaltılıncaya kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Risk işin devam etmesi ile ilgiliyse acil önlem alınmalı ve bu önlemler sonucunda faaliyetin devamına karar verilmelidir.
Orta Düzeydeki

Riskler

7–8–9–10–11–12

Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Risk azaltma önlemleri zaman alabilir.
Katlanılabilir

Riskler

2–3–4–5–6

Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için ilave kontrol proseslerine ihtiyaç olmayabilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve bu kontrollerin sürdürüldüğü denetlenmelidir.
Önemsiz

Riskler

1

Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için kontrol prosesleri planlamaya ve gerçekleştirilecek faaliyetlerin kayıtlarını saklamaya gerek olmayabilir.



Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için kontrol prosesleri planlamaya ve gerçekleştirilecek faaliyetlerin kayıtlarını saklamaya gerek olmayabilir.

· Geçmişteki Kaza Durumu :

Geçmişte yapılan işle ilgili daha önce bir kaza yaşandıysa hesaplanan Risk Puanı bir puan arttırılır.

· Risk Etki Alanı :

Eğer tehlike birden fazla kişinin sağlığı üzerinde risk oluşturuyorsa hesaplanan Risk Puanı bir puan arttırılır.


Metin Kutusu: REP = OLASILIK x ŞİDDET + (Geçmişteki kaza durumu+Risk etki alanı)





d) Risk Etki Puanına göre belirlenen risk seviyesi için aşağıdaki faaliyetler gerçekleştirilir.

· Ortadan kaldırma
· Yerine koyma
· Mühendislik kontrolleri
· Uyarı ve ikaz işaretleri ve/veya idari kontroller
· Kişisel koruyucu donanım
e) İş Sağlığı ve Güvenliği Mühendisi’nin yapacağı denetimler, gözlemleri, bölüm sorumlularının ve işçi temsilcilerinin önerileri, dış ve iç tetkikler ve iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike oluşturabilecek hizmet değişiklikleri, yeni teknolojiler, mevzuat değişiklikleri vb. doğrultusunda yeni bir çalışma yaparak revize edilip edilmeyeceğine karar verir. Risk değerlendirme değişiklikleri altı ayda bir gözden geçirilerek liste güncellenir. Tüm tehlikeler, risk değerlendirmeleri ve sonuçları Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantılarında görüşülür.
f) A.Ş risklerinin tüm çalışanlar tarafından bilinmesi esastır. Bu amaçla her Bölümün Sorumlusu kendi çalışanlarının yaptıkları işler karşısındaki tehlikeleri ve riskleri öğrenmelerini sağlamakla yükümlüdür.

4.4 ISG Hedeflerinin Belirlenmesi ;
a) Belirlenen risklerin seviyesine göre İSİG Mühendisi tarafından amaç ve hedefler oluşturulur.

b) Hedefler belirlenirken ve gözden geçirilirken yasal ve diğer şartlar, ISG tehlike ve riskleri, teknolojik seçenekler, finansal çalıştırma ve işletme şartları ve ilgili tarafların görüşleri alınır. Hedefler ISG Yönetim Programı formuna kaydedilir.

4.5 ISG Yönetim Programının Oluşturulması
a) Belirlenen hedeflere ulaşmak için ISG Sorumluları tarafından ISG yönetim programı oluşturulur.
b) ISG yönetim programı hedeflerin gerçekleştirilmesi için gerekli kaynakları, sorumluları ve termin sürelerini içerecek şekilde hazırlanarak ISG Yönetim Programı Formuna kaydedilir.
c) Faaliyetler ve hizmetler ile A.Ş şartlarında meydana gelen değişikliklere göre program revize edilir.

d) Hedeflere ulaşmadaki başarı durumu (performans) ISG Kurulu tarafından senede bir kez değerlendirilerek Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında görüşülür.

5. SÜREÇ AKIŞ ŞEMASI







6. İLGİLİ DOKÜMANLAR



7. REFERANSLAR
a) İSİG Tüzüğü
b) T.C. İş Kanunu
c) TS 18001: 2008 Standardı Şartları
d) İlgili Yasal ve Diğer Şartlar
e) İSİG Kurulu Toplantı Tutanakları